Code oranje vraagt om blauwe oplossingen

Tanja Klip-Martin

Tanja Klip-Martin, dijkgraaf

Het is ‘code oranje’ voor het klimaat. Het KNMI heeft naast de gangbare weerswaarschuwing nu ook een klimaatwaarschuwing afgegeven. Aanleiding is de internationale klimaattop in Parijs vanaf 30 november. “De situatie voor het klimaat is echt heel kritisch”, benadrukt het KNMI. De waterschappen staan al op scherp met hun focus op waterveiligheid en duurzame ambities.

Het is hoog tijd dat regeringsleiders in Parijs tot effectieve afspraken komen om de CO2-stoot terug te dringen. Als dat lukt, blijft de temperatuurstijging beperkt tot ruim 2 graden ten opzichte van 1990; volgens wetenschappers de kritische grens. Trappen we niet op de rem, dan wordt het eind deze eeuw ’s zomers 5 tot 6 graden warmer.

Gevaar van drie kanten
Zandvoort en Zeeland met subtropische temperaturen. Aangenaam? Helaas niet. Wereldwijd ontstaan problemen met waterveiligheid, droogte en voedselproductie. Alleen al daardoor zullen nieuwe vluchtelingenstromen op gang komen. Nederland ligt grotendeels onder zeeniveau en is extra kwetsbaar. Het gevaar komt van drie kanten: een hogere zeespiegel, meer hoosbuien én meer water in de grote rivieren. Hoe zorgen de waterschappen ervoor dat mensen veilig kunnen blijven wonen en werken?
De prognoses van het KNMI zijn voor ons geen verrassing. We gebruiken ze als basis voor de inrichting en het beheer van ons water. Samen met onder meer Rijkswaterstaat werken we aan veiligheid via het Hoogwaterbeschermingsprogamma en het programma Ruimte voor de Rivier, met maatregelen langs de grote rivieren. Deze maand leverden we hiervoor nog een deelproject op langs de IJssel bij Deventer, samen met waterschap Groot Salland. Ook zijn we nauw betrokken bij ‘klimaatadaptatie’: aanpassingen in de openbare ruimte gericht op klimaatverandering. Het nationale Deltaplan richt zich naast ruimtelijke aanpassingen en veiligheid ook op de beschikbaarheid van schoon, zoet water.

Opening-energie-en-grondstoffenfabriek-Apeldoorn

Opening kunstmestinstallatie op rioolwaterzuivering Apeldoorn.

Klimaat Actieve Stad
Ook in de steden willen we de problemen voor zijn. Door ‘verstening’ neemt wateroverlast toe, bijvoorbeeld door grotere terrassen in onze tuinen. Hierdoor kan regenwater niet makkelijk weg. Dat vraagt om bewustwording en een gezamenlijke aanpak. Samen met gemeenten, inwoners en bedrijven bouwen we aan een Klimaat Actieve Stad.
Als waterschappen pakken we ook onze eigen CO2-uitstoot aan. Waterschap Vallei en Veluwe gaat vanaf medio 2016 voor bijna 80 procent voorzien in haar eigen energievraag, doordat we stroom en warmte maken uit rioolslib. Onze zuiveringsinstallaties noemen we dan ook de ‘Energie- en Grondstoffen Fabriek’. Een deel van onze duurzaam opgewekte energie gaat naar het openbare net en naar omwonenden. In 2025 verwachten we energieneutraal te zijn. En het fosfaat dat wij terugwinnen uit rioolslib, wordt benut als bemesting, zodat voedsel op het land kan groeien en bloeien.

Blauwe oplossingen
De waterschappen leveren in Nederland ‘blauwe oplossingen’ voor het klimaatprobleem. Water, gezondheid, voedsel, energie en grondstoffen: in ons werk komen ze samen. Als je het mij vraagt, vormen wij daarmee de blauwe ruggengraat van het energieakkoord. Code oranje vraagt erom.

Gerelateerde artikelen