De invloed van bomen op ons waterbeheer

Frans ter Maten

Frans ter Maten, heemraad

Bomen zijn gunstig voor mensen, dieren en planten. Ze filteren fijnstoffen uit de lucht en geven zuurstof. Bomen trekken ander leven aan zoals vogels, insecten en vleermuizen. Ze zijn ook belangrijk voor onze geestelijke gezondheid: een groene omgeving vermindert stress. Bomen spelen bovendien een belangrijke rol in ons waterbeheer.

De beleving van natuur én water neemt toe. Op woensdag 16 maart is het Nationale Boomfeestdag. Het voorjaar rammelt aan onze deur, van bloeiende bomen worden we blij. Graag vertel ik daarom over de onderbelichte relatie die bomen hebben met waterbeheer. Ik denk vooral aan beken en aan water in de stad.

Kleine waterdieren
Bomen geven schaduw en verkoeling. Langs een beek zie ik graag een prachtige bomenrij staan. Onze laaglandbeken – beken die gevoed worden door regen en grondwater – horen voor de helft tot driekwart in de schaduw te liggen. Is dat het geval, dan functioneren ze het best.

Vissen in ademnood
Bomen zijn onmisbaar. Naast stroming houdt vooral ook schaduw het water koeler. Water bevat daardoor meer zuurstof. Vissen houden het beter vol. Begin maart kwamen ecologen van de Radboud Universiteit en Cardiff University met onderzoeksresultaten naar buiten. Wat blijkt? Te warm water jaagt de zuurstofbehoefte van kleine waterdieren zo sterk aan, dat ze sterven door ademnood.

bomen bij beekKaderrichtlijn Water
Stammen, takken en bladeren geven voeding aan kleine dieren zoals slakken, kokerjuffers, libellen- en muggenlarven die in het water leven. Deze kleine dieren vormen op hun beurt de belangrijkste voedselbron voor vissen en kikkers. Als het waterschap beken herstelt, is de aanplant van bomen belangrijk. Dit draagt bij aan doelen die de Europese Kaderrichtlijn Water ons stelt.

Bomen in de stad
In steden zijn er vanwege de klimaatverandering steeds meer te warme dagen en vooral te warme nachten. We noemen dit ook wel hittestress. Bomen en water dragen bij aan verkoeling. Bomen geven schaduw en water reguleert verdamping. Het aanleggen van groen en waterpartijen op strategische plekken kan de koelere lucht naar warme delen van de stad leiden. Dat laatste vraagt om een andere inrichting van onze openbare en persoonlijke ruimte. Ik wil hiermee graag op een creatieve en innovatieve manier aan de slag met gemeenten, inwoners en bedrijfsleven.

Gerelateerde artikelen