Dokteren voor een gezonde bodem

Dirk-Siert Schoonman, heemraad over verbetering van de bodem

Dirk-Siert Schoonman, heemraad

Door klimaatverandering krijgen we te maken met langere periodes van droogte en hitte, maar ook met hevige stortbuien. In de stad werkt het waterschap daarom samen met gemeenten om ongewenste situaties te voorkomen. Maar ook op natuurterreinen en landbouwgrond vormen wateroverlast en droogte een probleem.

Hevige regenval veroorzaakte in juni 2016 grote schade voor agrariërs in Noord-Brabant. Maar wat niet algemeen bekend is: de schade door droogte is voor agrariërs groter dan de schade door wateroverlast.

Een kerntaak van het waterschap is zorgen voor voldoende water: niet te veel en niet te weinig. Als waterschap kunnen we dat niet in ons eentje regelen. We kunnen niet alle sloten zo breed en diep maken dat we overal in ons gebied extreme piekbuien kunnen opvangen. Dat zou heel veel geld en grond kosten.

Rijk bodemleven

Maar er is een andere manier om te zorgen dat we zijn voorbereid op hevige buien en droogte: de bodem gezonder maken. De bodem van weilanden en bouwland wordt steeds minder vruchtbaar, zo blijkt. Het bevat steeds minder natuurlijke stoffen (plantenresten en andere organische stoffen) en bodemleven (zoals bacteriën en wormen). Simpel gesteld: het wordt steeds meer ‘zand’ waarop alleen door bemesting gewassen groeien. En die bodem is door het gebruik van zware landbouwvoertuigen ook nog eens heel compact geworden. Alle ‘lucht’ is eruit geperst. De grond kan daardoor minder water opnemen en droogt sneller uit. En dat is in de eerste plaats zeer nadelig voor de boeren zelf.

Een gezonde bodem met veel organische stof en een rijk bodemleven, kan veel water opnemen, houdt het langer vast en voorkomt dat meststoffen in het oppervlaktewater uitspoelen. Steeds meer partijen, zoals LTO, agrarische ketenpartijen, studiegroepen van boeren, maar ook loonwerkbedrijven, zien dat maatregelen nodig zijn om de bodem gezonder te maken. De bodem heeft immers een grote kapitaalwaarde!

Maatregelen om bodem gezonder te maken

Omdat wij daar als waterschap ook zo’n groot belang bij hebben, wil ik de komende jaren helpen dit proces te versnellen. Ik wil er mede voor zorgen dat een grote groep boeren die de stap naar een andere manier van grondbewerking wil zetten, de koplopers achterna gaat. Samen uitdokteren welke maatregelen goed zijn voor individuele boeren. Denk aan het gebruik van andere meststoffen en het doorploegen van organisch materiaal. Maar ook bewuster omgaan met de zwaarte van de voertuigen en de bandenspanning waarmee boeren het land opgaan.

Samen dokteren voor een gezonde bodem, zo noem ik het maar even. In 2017 gaan we daar als Vallei en Veluwe in ons gebied een start mee maken. Ik nodig alle boeren uit om met ons, en andere betrokken partijen, samen te werken. Met eigenaren van natuurterreinen gaan we in gesprek over de oplossingen die daar mogelijk zijn.

Gerelateerde artikelen

  • roel van laar
    1 mei 2017 at 08:17

    Goede morgen Dirk-Siert,

    dit zijn goede berichten en van uiterst belang om ons hier meer op te focussen, die bodem zou wat water en voedingsstoffen idd meer als een spons moeten fungeren.
    Had het er toevallig afgelopen weekend nog over en heb onderlaatst een keer een dag bij gewoond voor groenere initiatieven waar dit ook aan de orde kwam.

    Ga zo door en maak het waterschap weer onlosmakelijk deelgenoot met agrarisch nederland, waar we vroeger ook door ontstaan zijn.

    Vr groet roel