Wat prikkelt daar in de beek?

Frans ter Maten

Frans ter Maten, heemraad

De beekprik. Zijn naam prikkelt de verbeelding. Hij is zeldzaam en ziet eruit als palinkje. De beekprik heeft specifieke wensen: schoon stromend water met grind en slib op de bodem. In de Veluwse sprengen en beken kan de beekprik dit vaak vinden. Maar deze zijn kwetsbaar, zo leert de geschiedenis.

In en rond Apeldoorn ontspringen veel beken. Ze worden gevoed door sprengen. Juist hier stonden vroeger papiermolens en wasserijen. Na de oorlog verdween deze traditionele manier van werken. De beken en sprengen verloren hun functie en het onderhoud bleef uit. Dat was niet goed voor de beekprik.

De gemeente en natuurminnende inwoners prikkelden ons om samen in 25 jaar alle beken en sprengen in Apeldoorn te herstellen. Gemeente en waterschap hebben zestig miljoen euro beschikbaar gesteld. Beekherstel heeft een extra belangrijk voordeel. Na enorme plensbuien kan het water beter zijn weg vinden. Ook maken we de gebieden rond de beken aantrekkelijker voor inwoners, planten en dieren.

Zo’n tien jaar geleden begonnen we en we zijn trots op de resultaten! Inmiddels is al twaalf kilometer beek hersteld in Apeldoorn. In het Catharina Amaliapark stroomt de Grift over het dak van de nieuwe parkeergarage. Ook hier zwemt de beekprik. Met een beetje geluk zie je langs het water een ijsvogel. Zelf had ik dat geluk tijdens een werkbezoekje met wethouder Mark Sandmann.

Samen met de gemeente Apeldoorn brengen we in kaart waar de beekprik precies zit en hoe we kunnen zorgen dat de soort blijft voortbestaan. Gelukkig helpen geïnteresseerde inwoners mee.

De beekprik is best snel tevreden. Hij heeft grind nodig om eitjes in te leggen. Eenmaal uit het ei leeft hij ruim zes jaar als larve op een slibbodem. Daarna is hij pas volwassen en gaat hij op zoek naar een partner om mee te paaien waarna hij snel het leven laat. Aan ons om de bijzondere beekprik te beschermen.

beekprik fotoPrikkeling in de beek

Zes jaar leven als prikje,
ongezien in slibbige beekbodems.
Wachten, wachten, wachten
op het moment.
Volgroeid zwemmen ze stroomopwaarts
op zoek naar
kristal klaar
wiegelend water,
schurend over kleine kiezels.
Opgewonden sliertjes volwassen vis
vinden elkaar,
in innig samenzijn.
Tijd dringt,
leven moet doorgegeven.
‘t paaifeest voor beekprikken,
eindigt dramatisch en
net zo snel
als het eigenlijk begon.

 

Frans ter Maten, heemraad

Gerelateerde artikelen

  • Gerard Hartman
    23 juni 2016 at 10:03

    Hoi Frans, ik vind dat we toch ook wat eetbaardere vissen moeten gaan helpen. Is beekforel niet wat en dan lokken naar een mooie visvijver?